Kategori: Makaleler

Anket Doldurarak Para Kazanmak Helal Mi? Bir İzmirli Gençten Mizahi Bir Bakış “Anket doldur, para kazan” diyen bir reklamı görüp, hemen tıklayıp kaydolmamış kimse var mı? İzmir’de yaşayan, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç olarak, böyle fırsatlarla karşılaştığımda kafamda dönüp duran düşünceler bir yanda, cebime giren paranın miktarı bir başka yanda. En sonunda da kendimi şu soruyu sorarken buluyorum: Anket doldurarak para kazanmak helal mi? Bu yazıyı yazarken bir an durup düşündüm: Bir yanda birkaç saniyede birkaç lira kazanma fırsatım var, diğer yanda ise helallik meselesi var. Neyse ki, ben derin düşünmeyi seven biriyim,…

Atom Niçin Verilir? Kayseri’nin o karanlık sokaklarından birinde yürürken, aklımda bir soru vardı: Atom niçin verilir? Basit bir soru gibi görünse de, içine girdiğim karmaşık düşünceler beni başka bir yere götürdü. Herkesin sorduğu ama doğru cevabı bulamadığı bir soru. İnsanlar genellikle cevabını bilebilseler de, bu sorunun ardındaki duyguları anlamadıkları için kendilerini hep eksik hissederler. O sabah, gözlerim tam anlamıyla uyandığında, sabahın ilk ışıkları pencereye vurmuştu. Kayseri’nin o terkedilmiş, neredeyse sessiz havası… Baharın son günleriydi, ve sanki bu sonbahar Kayseri’nin çehresini de değiştirecek gibi hissediyordum. Gözlerim hüzünlüydü. Dün gece kaybettiğimiz birini hatırlıyordum. O kişinin adını bile hatırlayamıyordum ama kaybolmuş bir şey…

Giriş: Toplumsal Merak ve Empatiyle Başlamak Sosyolojiye ilgim, çoğu zaman kendi çevremde gözlemlediğim günlük etkileşimlerden doğdu. İnsanların inançları, yaşam biçimleri ve toplumsal normlarla kurdukları ilişki, beni sürekli meraklandırdı. İncil’e inananlara ne denir sorusunun ötesinde, bu topluluğun sosyal yapısını, kültürel pratiklerini ve bireysel deneyimlerini anlamaya çalışmak, bana hem akademik hem de kişisel bir perspektif kazandırdı. Siz de kendinizi bir anlığına onların yerine koyun: dini inançlarınız, toplumsal çevreniz ve kültürel normlarınızın birbirine nasıl dokunduğunu fark ettiniz mi? Bu yazıda, İncil’e inananlara ne denir sorusunu yanıtlamanın yanı sıra, bu topluluğun toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileriyle nasıl şekillendiğini sosyolojik bir…

Psikiyatri İlaç Raporu Sicile İşler mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’daki sokaklar, her birinin farklı hikâyeleri, farklı duyguları ve farklı sorunları barındıran insanlarla dolu. İşyerinde, toplu taşımada, bir kafede bir araya gelen insanlar… Birçok farklı yaşam şekliyle karşılaşıyoruz. Ancak bazen, gözlemlerimizde bir şey eksik kalıyor: İyi görünmeye çalışan insanların arkalarında taşıdığı yükler, toplumun onları hangi kalıplara soktuğu ve bir hastalık ya da durum nedeniyle maruz kaldıkları etiketler. Bu yazımda, sıklıkla karşılaşılan ama çoğu zaman göz ardı edilen bir soruyu gündeme getireceğim: “Psikiyatri ilaç raporu sicile işler mi?” Bu soruyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet…

Basamak Derinliği: Öğrenmenin Pedagojik Yansımaları Öğrenmek, tıpkı bir merdiven basamağında attığımız adımlar gibidir; her bir adım, küçük ama önemli bir ilerlemedir ve doğru derinlikte atılmadığında, yolculuk hem yavaşlar hem de riskli hale gelir. Pedagojik açıdan basamak derinliği, yalnızca fiziksel bir ölçü değil, öğrenme süreçlerinin planlanması ve öğrencilerin gelişim basamaklarının örgütlenmesi için de güçlü bir metafordur. Bu yazıda, basamak derinliği kavramını öğrenme teorileri, öğretim yöntemleri ve teknolojinin eğitimdeki rolü çerçevesinde ele alacak; pedagojinin toplumsal boyutlarıyla birlikte tartışacağız. Öğrenme Teorileri ve Basamak Derinliği Öğrenme süreci, basamak basamak ilerleyen bir yolculuk gibidir. Davranışçı teoriler, öğrenmenin pekiştirme ve tekrar üzerine kurulu olduğunu savunur. Bu…

Nutfe ve Alaka Nedir? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Giriş Konya’nın sakin sokaklarında yürürken, kafamda yine bir düşünce yumağı… Mühendislik perspektifinden bakınca her şeyin bir ölçümü, bir açıklaması olmalı; ama bir de insan tarafım var ya, duygusal açıdan bakınca her şey daha farklı… Bu yazıda, “nutfe” ve “alaka” kavramlarını bir mühendis gibi analitik bir bakış açısıyla ve bir insan gibi duygusal bir bakış açısıyla inceleyeceğim. Bu iki terim, hem bilimsel hem de toplumsal bir bakış açısına hitap ediyor. Hadi başlayalım. Nutfe ve Alaka: Temel Tanımlar İçimdeki mühendis der ki: “Nutfe, bir sperm hücresinin bir yumurtayı döllendirdiği anla başlar. Yani bu, biyolojik…

Mezar Böceği Nedir? Yaz sıcağında tatildeyiz, belki sahilde güneşleniyorsunuz, belki bir kafede kahvenizi yudumluyorsunuz. Ama bir anda aklınızda bir soru beliriyor: “Mezar böceği nedir?” Eğer sosyal medyada aktifseniz, bu tuhaf yaratığın son zamanlarda popüler olduğunu fark etmişsinizdir. Aslında bu sorunun cevabı, bazılarınıza dehşet verici, bazılarınıza ise ilginç gelebilir. Peki, mezar böceği gerçekten ne kadar korkutucu? Yoksa aslında doğanın ilginç tasarımlarından biri olarak bakılabilir mi? İzmir’de yaşayan biri olarak, sıcaktan bunalırken evime gelen o minik, karanlık köşelerdeki “misafirler” arasında bazen bu tür böcekler de yer alabiliyor. Ama gelin, biraz daha derinlemesine bakalım: Mezar böceği nedir? Gerçekten bu böcek, adıyla ve doğasıyla…

Benim IP Adresim Ne Anlatır? Siyaset Bilimi Perspektifi Düşünün, bir bilgisayar veya telefon aracılığıyla internete bağlandığınızda size atanmış bir sayı dizisi var: IP adresiniz. Teknik bir terim olarak basit bir tanımlama olsa da, siyaset bilimi açısından düşündüğümüzde, bu sayı dizisi yalnızca teknolojik bir araç değil; iktidar, denetim ve toplumsal düzenle ilgili derin anlamlar taşır. Güç ilişkileri ve kurumların birey üzerindeki etkilerini incelerken, dijital kimliklerimiz ve bağlantılarımız, modern siyasetin karmaşık dokusunun önemli bir parçası hâline gelir. IP Adresi ve İktidarın Dijital Yüzü Güç ve Gözetim Bir IP adresi, fiziksel bir mekân ile dijital dünyadaki etkinliklerimizi birbirine bağlayan bir köprüdür. Bu köprü,…

Malt Biraya Giriş: İçindeki Farklar Ne Anlama Geliyor? Malt biranın farkı nedir, derken, bu soruyu sadece teknik ya da bilimsel bir perspektiften mi ele almak gerekiyor? Yoksa tadımda, kültürel bağlamda ve sosyolojik açılardan da tartışmalı mıyız? Konya’da yetişmiş, mühendislik kökenli bir insan olarak bu konuya yaklaşırken kafamda iki farklı ses yankılanıyor: İçimdeki mühendis her şeyin formüller ve kimyalarla açıklanabileceğini söylerken, içimdeki insan tarafı da biranın yalnızca bir içki olmadığını, bir kültür olduğunu vurguluyor. İşte, malt biranın farkı nedir sorusunu sadece maltın kimyasına boğulmadan, hem teknik hem de insani yönlerini ele alacağım. Hem içeriğe dair bilimsel bakış açısının hem de kültürel…

Magic Ne Kadar? Küresel ve Yerel Perspektiften Bir Bakış Magic… Ne kadar? İlk başta, bu soru biraz garip gelebilir. Çünkü “magic” dediğimizde aklımıza genellikle fantastik dünyalar, sihirbazlar, büyücüler ya da sihirli güçlerle ilgili şeyler gelir. Ancak, aslında bu soruyu biraz daha derinlemesine incelediğimizde, magic kelimesi daha geniş bir anlam taşır ve kültürden kültüre, yerelden küresele değişen farklı yorumlara sahip olabilir. Şimdi biraz daha derinlemesine bakalım. Magic ne kadar? diye sorarken, sadece görünmeyen büyüsel güçlerden bahsetmiyoruz aslında. Hangi tür magic’ten bahsediyorsak, bu kelime hem kişisel, hem kültürel hem de toplumsal düzeyde farklı açılımlar taşıyabilir. Gelin bunu biraz açalım ve nasıl bir…