Bir kitaptan ne kadar kazanıyor? Gerçekler, hayaller ve İzmir’de kahve fiyatları
Şunları da İnceleyin: Bingöl Kiğı'nın kaç köyü var ?
Sabah Kordon’da yürürken bir yandan simit ısırıp bir yandan da kulağımda podcast dinliyorum. Podcast’te biri diyor ki: “Bir yazar kitabından milyonlar kazanabilir.” Ben de içimden otomatik bir kahkaha atıyorum. Çünkü aynı gün markette 6’lı yumurta fiyatını görünce zaten “milyonlar” kelimesi bana biraz uzaylı dili gibi geliyor.
Asıl soru şu: Bir kitaptan ne kadar kazanıyor?
Cevabı kısa vermek mümkün değil, ama kısa versiyon şu: çoğu zaman düşündüğünden az, bazen hayal ettiğinden çok daha az, nadiren de “hadi bu ay kirayı çıkarıyorum” seviyesinde.
Telif mantığı basit ama kafası karışık
Bir kitap satıldığında para direkt yazarın cebine “şak” diye girmez. Keşke öyle olsa. Ben de oturmuşum sahilde, kitabım satıldıkça arka arkaya kokteyl söylüyorum.
Gerçekte iş şöyle işler:
Kitap satılır → yayınevi alır → dağıtımcı payını alır → kitapçı kendi diliminde keser → en son yazar “merhaba ben de buradayım” der.
Genelde yazarın aldığı oran %5 ile %15 arasında değişir. Ama bu oran, kitabın kapak tasarımından matbaa masrafına kadar birçok şeye göre şekillenir.
Bir arkadaşım bana şöyle demişti:
— “Abi sen kitap yazdın ya, artık zenginsin.”
Ben de cevap vermiştim:
— “Evet kardeşim, dün markette avokado alabildim… yarım tane.”
Bir yazarın kafası: “Ben bu kitabı kaç latte’ye yazdım?”
Yazarlık dediğin şey biraz da kahveyle yapılan bir anlaşma gibi. Oturursun, yazarsın, silersin, tekrar yazarsın. Sonra bir bakarsın saat 03:12 olmuş ve sen hala “bu karakter neden mutlu olmuyor” diye sorguluyorsun.
İzmir’de bir kafede oturuyorum. Yan masada iki kişi konuşuyor:
— “Kitap yazsam tutar mı ya?”
— “Abi herkes kitap yazıyor zaten.”
Ben iç ses: “Herkes yazıyor ama herkesin hesabına telif yatmıyor.”
İşte burada gerçek başlıyor. Çünkü bir kitabın kazancı sadece yazmakla değil, satmakla ilgili.
Kısa bir hesaplama örneği
Diyelim ki kitabın fiyatı 200 TL.
Yazar payı %10 olsun.
Bu durumda bir kitap satıldığında 20 TL sana gelir.
Şimdi hayal edelim:
1000 kitap satarsan → 20.000 TL
10.000 kitap satarsan → 200.000 TL
Kulağa güzel geliyor değil mi? Ama burada kritik nokta şu: 10.000 kitap satmak, düşündüğünden daha zor. Özellikle de senin kitabın “İçsel yolculukta kaybolan kediler ve ben” tarzıysa.
Benim iç sesim burada devreye giriyor:
“Tamam da ben zaten 10.000 kişiyi nereden bulacağım?”
Yayın evi, dağıtım, market rafı: para nereye gidiyor?
Kitap dediğin şey aslında bir ekip işi. Sadece yazar yok işin içinde. Editör var, tasarımcı var, matbaa var, dağıtım var, kitapçı var…
Bazen düşünüyorum da, kitabın içinde sadece hikaye yok, adeta ekonomik bir ekosistem var.
Geçen gün kitapçıda raflara bakarken içimden şöyle geçirdim:
“Benim kitabım burada olsa kaçıncı rafta olurdu?”
Sonra kendime cevap verdim:
“Muhtemelen en üst raf… kimse uzanamasın diye değil, kimse görmesin diye.”
Bu biraz acı ama gerçek tarafı.
İlk kitap şoku: “Buna mı uğraştım?”
İlk kitabı yazanların çoğu aynı psikolojiden geçiyor. Aylarca emek veriyorsun, uykusuz kalıyorsun, karakterlerle kavga ediyorsun, sonra kitap çıkıyor…
Ve ilk telif raporu geliyor.
O anki ruh hali genelde şöyle:
— “Bu kadar mı?”
— “Belki sistemde hata vardır.”
— “Belki de bana yanlış mail attılar.”
Ama sonra anlıyorsun ki sistem doğru. Sorun sistemde değil, beklentide.
Ben bunu İzmir sahilinde yürürken fark ettim. Martılar uçuyor, insanlar koşuyor, ben ise içimden pazarlık yapıyorum:
“Bir kitap 20 TL kazandırıyorsa… ben neden hala tost hesabı yapıyorum?”
Sosyal medya vs gerçek gelir
Şu dönem en büyük yanılgılardan biri şu: “Biraz görünür olursam kitap satarım.”
Evet, görünürlük önemli. Ama algoritma bazen seni sever, bazen de seni “bugün seni göstermiyorum kardeşim” diye kenara koyar.
Bir gün bir arkadaşım dedi ki:
— “Instagram’da 50 bin takipçin olsa kitap uçar.”
Ben de dedim:
— “50 bin takipçim olsa önce kitap yazmaya vakit bulamam ki.”
Gerçek şu ki, sosyal medya kitap satışını etkiler ama tek başına mucize yaratmaz.
İzmir sahil yürüyüşü monologları
Bazen Kordon’da yürürken kendi kendime konuşuyorum. Etraftan bakanlar “bu çocuk kimle konuşuyor” diye düşünüyor olabilir ama aslında ben 3 farklı versiyonumla tartışıyorum.
Birincisi:
“Kitap yazmak hayaldi, başardın.”
İkincisi:
“Tamam da para nerede?”
Üçüncüsü:
“Belki de yanlış tür yazıyorsun.”
Ve ben ortada kalıp simidimi ısırıyorum:
“Arkadaşlar biraz sessiz olur musunuz?”
Gerçekçi gelir senaryoları
Değerli Morfiloyuncak okurları, bu makalemizde “Bir kitaptan ne kadar kazanıyor” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik.
Şimdi biraz daha net konuşalım. Çünkü romantik taraf bir yere kadar güzel, sonra fatura geliyor.
Yeni yazar
İlk kitabını çıkaran bir yazar genelde çok büyük gelirler beklememeli. Çoğu durumda gelir:
0 – 10.000 TL arası
Ya da sadece “deneyim”
Bazıları için bu, kariyerin başlangıcıdır. Bazıları için ise “ben neden bu işe girdim” sorusunun başlangıcı.
Orta seviye
Birkaç kitap yayımlamış, okur kitlesi oluşmuş yazarlar için durum daha iyi olabilir:
20.000 – 100.000 TL arası yıllık gelir
Stabil ama uçuk olmayan bir seviye
Burada önemli olan şey süreklilik. Yani bir kitap değil, birkaç kitap.
Ben buna “yavaş ama gerçek büyüme” diyorum. Ama bazen o “yavaş” kısmı insanın sabrını test ediyor.
Çok satan
İşte herkesin hayal ettiği yer burası.
100.000 TL’den başlayıp milyonlara giden gelirler
Ama bunun için geniş kitle, güçlü yayıncı, doğru zamanlama ve biraz da şans gerekiyor
Bir arkadaşım “çok satan yazar olursam Ferrari alırım” demişti.
Ben de dedim ki:
“Önce kitabın Ferrari’ye ulaşsın, sonra arabayı düşünürüz.”
Yan gelirler
Kitap geliri sadece satıştan ibaret değil.
Konferans, imza günü
Bir noktadan sonra yazarlar etkinliklere davet edilir. İmza günleri, söyleşiler…
Ve evet, bazen buradan ekstra gelir elde edilir. Ama en komiği şudur:
İnsanlar seni görmek için gelir ama sen en çok “kaç kitap satıldı acaba” diye düşünürsün.
Dijital satış
E-kitaplar ve sesli kitaplar da ayrı bir dünya.
Burada maliyet düşük olduğu için kazanç oranı biraz daha farklı olabilir. Ama yine de mucize beklememek gerekir.
Ben bir gün sesli kitap dinlerken düşündüm:
“Ben bunu yazsam, sesimi kim dinler?”
Sonra iç sesim cevap verdi:
“Önce sen bile zor dinlersin.”
Gerçek hayat, hayal ve kitap arasındaki ince çizgi
Bazen mesele para değil gibi davranıyoruz ama aslında çoğu şey para ile ilişkili. Yine de kitap yazmak sadece gelir meselesi değil. Biraz da “ben bunu yaptım” hissi var.
İzmir’de akşamüstü güneş batarken Kordon’da oturuyorum. Yanımda defter var, kafamda bin tane fikir.
Bir yandan düşünüyorum:
“Bir kitap bana ne kazandırır?”
Diğer yandan martılar bağırıyor:
“Boş ver hesap yapmayı, yazmaya devam et.”
Ve belki de en doğru cevap bu ikisinin ortasında bir yerde duruyor.
Bu içeriğimizin sonuna geldik. Morfiloyuncak olarak “Bir kitaptan ne kadar kazanıyor” hakkındaki sorularınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.