Kategori: Makaleler

Sürmanşet Beyaz TV Saat Kaçta? Kayseri’nin soğuk sabahlarından birinde, her zamanki gibi uyanıp camdan dışarı bakarken hayatımın anlamı gibi bir şey hissettim. Günün ilk ışıkları az da olsa karanlıkların arasından süzüldü ve ben, her gün yaptığımdan daha derin bir şekilde düşündüm. Hangi saatte, ne zaman, hangi televizyon programı başlayacak? Bunu hiç sorgulamıyordum aslında. Ama birden, Beyaz TV’deki Sürmanşet programı aklıma geldi. Neden mi? Çünkü o gün, bir anda geçmişin ve şimdiki zamanın birleştiği o anı yaşadım. İşte o anı anlatmaya çalışacağım. 1. O Günü Hatırlamak O an, geçmişe doğru bir yolculuğa çıktım. Kafamda yıllar öncesine ait bir anı belirip duruyordu.…

Kınama Neden Verilir? Psikolojik Bir Mercek İnsan davranışlarının ardındaki itici güçleri düşündüğümde, bir eylemin neden kınandığı sorusu sık sık zihnimi meşgul ediyor. Hepimiz hayatın bir noktasında bir davranışı “yanlış” ya da “kabul edilemez” olarak etiketledik; ya birine seslendik, ya bir mesaj paylaştık ya da içimizden geçirdik. Peki bu tepkinin psikolojisi nedir? Kınama neden verilir? Bu sorunun cevabını bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla anlamaya çalışmak, yalnızca akademik bir çaba değil; aynı zamanda kendi içimizdeki yargı süreçlerini sorgulamak demek. Bilişsel Boyut: Zihin Nasıl Yargılar Oluşturur? Bilişsel psikoloji, düşünme süreçlerini, bilgi işleme mekanizmalarını ve dünya ile etkileşimimizi inceler. Bir davranışı kınadığımızda zihnimiz…

Mavi Boya Hangi Bitkiden Yapılır? Mavi Renk ve Tarihsel Önemi Mavi, doğada oldukça nadir bulunan ve tarih boyunca insanları büyüleyen bir renk olmuştur. Gökkuşağında yer alan mavi, gökyüzü ve denizle özdeşleşmiş ve pek çok kültürde derin anlamlar taşımıştır. Ancak mavi renginin tarihi, aslında oldukça karmaşık bir hikayeye sahiptir. Bugün mavi boyanın nereden geldiği konusunda birden fazla bilgi mevcut, fakat eski zamanlarda bu rengin elde edilmesi son derece zorlu bir işti. Günümüzde mavi boyalar, hemen her yerde karşımıza çıkıyor: Tekstil ürünlerinde, sanatta, duvarlarda… Ancak, bu rengin doğada nadiren bulunması nedeniyle, eski zamanlarda mavi renk genellikle çok değerli bir madde olarak kabul…

Köftenin Yumuşak Olması İçin Ne Koymalıyız? Bir Mutfak Hikâyesi Kayseri’de büyüdüm, yemeklerin, özellikle de köftenin hayatımda özel bir yeri var. Her yemeğin, her tarifin bir hatırası, bir anlamı vardır ya… İşte köfte de benim için böyle bir yemek. Yumuşak, içi juiceli, tam kıvamında bir köfteyi ilk defa yediğimde, içinde bir şeylerin eksik olduğunu fark ettim. O an, belki de yemekle olan ilişkimi değiştiren anlardan biriydi. Bunu yazarken, o zamanları hatırlıyorum; mutfakta kaybolduğum, annemin yanına koşarak öğrenmeye çalıştığım, yumuşacık köftenin sırrını aradığım anlar… Belki de, mutfaktaki bu keşifler kadar, içimdeki duygusal yolculuklar da beni şekillendirdi. Anneme Koştuğum O An Bir akşam,…

Giriş: Ben ve Biz Arasında Bir Yolculuk Hiç, kalabalık bir sokakta yürürken kendi düşüncelerinle baş başa kalmanın keyfini yaşadınız mı? Ya da tam tersi, bir topluluk etkinliğinde herkesin aynı ritimde hareket etmesinin güven verici sıcaklığını hissettiniz mi? İşte insan deneyiminin temel tartışmalarından biri burada başlıyor: bireycilik ve kolektivizm. Bireycilik, kişinin kendi çıkarlarını, özgürlüğünü ve özerkliğini ön plana çıkardığı kültürel bir eğilimken, kolektivizm, topluluk, aile veya grup bağlarını ve ortak hedefleri önceler. Ama bu iki kavram sadece psikoloji veya sosyoloji derslerinde değil, günlük hayatımızın, iş dünyamızın, eğitim sistemimizin ve sosyal ilişkilerimizin tam merkezinde duruyor. Bu yazıda, bireycilik ve kolektivizm nedir? sorusunu…

Excel’de Otomatik Düzeltme Nasıl Kapatılır? – Farklı Bakış Açılarıyla Bir İnceleme Konya’nın sessiz sabahlarından birinde, bilgisayarımın ekranına bakarak Excel dosyamda birkaç hata yapıyorum. Hem mühendislik geçmişimden gelen analitik bakış açım, hem de sosyal bilimlere olan ilgim beni farklı bakış açılarıyla düşünmeye itiyor. Hani, insanın kafasında sürekli bir tartışma olur ya; içimdeki mühendis, “Excel’in bu otomatik düzeltme işlevi gereksiz bir karmaşa yaratıyor” diyor. Ama içimdeki insan tarafım ise, “Hayır, bu özellik bazen faydalı olabilir, neden her zaman kapatalım ki?” diye karşılık veriyor. Bugün, Excel’de otomatik düzeltme özelliğinin nasıl kapatılacağına dair farklı yaklaşımları tartışmak istiyorum. Ama sadece teknik açıdan değil, bir mühendislik…

Evren Kaç Yıl Önce Oluştu? Geleceğe Dönük Bir Vizyon Evrenin oluşumu, her zaman beni derinden etkilemiş bir konu olmuştur. Ankara’da, 28 yaşında bir genç yetişkin olarak, teknolojiye olan ilgim ve geleceğim üzerine düşüncelerim de bu sorunun ardında duruyor. İnsanlık tarihine baktığımda, evrenin 13,8 milyar yıl önce oluştuğu söyleniyor. Ancak bu evrenin geçmişine dair düşündükçe, insanlığın geleceğini nasıl şekillendireceği konusunda kafamda beliren bazı sorular var. Geleceğin evreninin nasıl olacağı? Ve evrenin oluşumunun benim gibi genç bir birey üzerinde nasıl bir etkisi olacak? Evrenin Geçmişi ve Gelecekteki Yansıması Evrenin oluşumundan bugüne kadar, teknoloji ve bilimle ilgili tüm gelişmelerin insanların yaşamını nasıl şekillendirdiğini…

Balkanlar Slav mı? Edebiyatın Aynasından Bir Yolculuk Kelimelerin gücü, bazen coğrafyanın sınırlarını, tarihsel çizgileri ve kimlik tartışmalarını aydınlatabilir. Balkanlar Slav mı? sorusu, sadece bir etnik veya tarihsel tartışma değil, aynı zamanda edebiyatın dönüştürücü etkisi üzerinden insan deneyimlerini ve anlatıların çok katmanlı doğasını anlamak için bir davettir. Edebiyat, karakterlerin iç dünyasını, kültürlerin çatışmasını ve sembollerin derin anlamını görünür kılar; Balkanlar özelinde ise metinler aracılığıyla tarih, kimlik ve kültürel çeşitlilik bir araya gelir. Balkanların Edebiyat Haritası ve Slav Kimliği Balkanlar, tarih boyunca sayısız etnik grup, imparatorluk ve kültürel akımın kesişim noktası oldu. Slav nüfusu, özellikle Sırplar, Hırvatlar, Bulgarlar ve Slovenler üzerinden bölgedeki…

Anket Doldurarak Para Kazanmak Helal Mi? Bir İzmirli Gençten Mizahi Bir Bakış “Anket doldur, para kazan” diyen bir reklamı görüp, hemen tıklayıp kaydolmamış kimse var mı? İzmir’de yaşayan, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç olarak, böyle fırsatlarla karşılaştığımda kafamda dönüp duran düşünceler bir yanda, cebime giren paranın miktarı bir başka yanda. En sonunda da kendimi şu soruyu sorarken buluyorum: Anket doldurarak para kazanmak helal mi? Bu yazıyı yazarken bir an durup düşündüm: Bir yanda birkaç saniyede birkaç lira kazanma fırsatım var, diğer yanda ise helallik meselesi var. Neyse ki, ben derin düşünmeyi seven biriyim,…

Atom Niçin Verilir? Kayseri’nin o karanlık sokaklarından birinde yürürken, aklımda bir soru vardı: Atom niçin verilir? Basit bir soru gibi görünse de, içine girdiğim karmaşık düşünceler beni başka bir yere götürdü. Herkesin sorduğu ama doğru cevabı bulamadığı bir soru. İnsanlar genellikle cevabını bilebilseler de, bu sorunun ardındaki duyguları anlamadıkları için kendilerini hep eksik hissederler. O sabah, gözlerim tam anlamıyla uyandığında, sabahın ilk ışıkları pencereye vurmuştu. Kayseri’nin o terkedilmiş, neredeyse sessiz havası… Baharın son günleriydi, ve sanki bu sonbahar Kayseri’nin çehresini de değiştirecek gibi hissediyordum. Gözlerim hüzünlüydü. Dün gece kaybettiğimiz birini hatırlıyordum. O kişinin adını bile hatırlayamıyordum ama kaybolmuş bir şey…